کدخبر: 3199 ۱۳:۱۳ :: ۱۳۹۶/۰۷/۲۰ سرویس: فرهنگی
همزمان با سالروز لسان الغیب/

حافظ، شاعری با آثار عارفانه و عاشقانه

image

20مهرماه سالروز تولد مردی است که که در غزل هایش سطوح عاشقانه و عارفانه دیده می شود.

به گزارش رستاخیزخبر، خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدین حافظ_شیرازی (زاده ح. ۷۲۷ قمری – درگذشته ۷۹۲ قمری)، معروف به لسان‌الغیب، ترجمان الاسرار ، لسان‌العرفا و ناظم‌الاولیا شاعر بزرگ سده_ٔهشتم ایران (برابر قرن چهاردهم میلادی) و یکی از سخنوران نامی جهان است. گرایش حافظ به شیوهٔ سخن‌پردازی خواجوی کرمانی و شباهت شیوهٔ سخنش با او مشهور است. او از مهم‌ترین تأثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود. در قرون هجدهم و نوزدهم اشعار او به زبان‌های اروپایی ترجمه شد و نام او به گونه‌ای به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت. هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگ‌داشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود. مطابق تقویم رسمی ایران این روز "روز بزرگ‌داشت حافظ "نامیده شده است.

شاعری پیشه اصلی او نبوده و امرار معاش او از طریق شغلی دیگر (احتمالاً دیوانی) تأمین می‌شده‌است. در این خصوص نیز اشارات متعددی در دیوان او وجود دارد که بیان کننده اتکای او به شغلی جدای از شاعری است، از جمله در تعدادی از این اشارات به درخواست وظیفه (حقوق و مستمری) اشاره دارد.

اثر

دیوان حافظ که مشتمل بر حدود ۵۰۰ غزل، پنج قصیده  و مثنوی كوتاهی معروف به “آهوی وحشی” و “ساقی‌نامه” و قطعه‌ها و رباعی‌هااست. تاکنون بیش از چهارصد بار به اشکال و شیوه‌های گوناگون، به زبان فارسی و دیگر زبان‌های جهان به چاپ رسیده‌است.

  سبک

غزل حافظ، هم دارای سطوح عاشقانه چون غزل سعدی است، هم دارای سطوح عارفانه چون غزل عطار و مولانا و عراقی و هم از سوی دیگر وظیفه اصلی قصیده را که مدح است بر دوش دارد. از این رو شعر حافظ نماینده هر سه جریان عمده شعری قبل از اوست و قهرمان شعر او، هم معبود و هم معشوق و هم ممدوح است. 

شعر حافظ در محور عمودی، بیشتر دنیوی و عاشقانه یا مدحی است و مضامین مختلف از جمله عرفان در محورهای لفظی است و کسانی که شعر او را عرفانی می‌دانند به محور افقی توجه دارند، یعنی ابیات او را مستقل می‏پندارند. در این که بین ابیات حافظ ارتباط هنری ظریفی است هیچ شک نیست. اما باید توجه داشت که ارتباط طولی با وحدت موضوع فرق می‏کند و ارتباط ابیات او با هم گاهی از طریق تداعی واژه ‏ها و معناها است. آن چه شعر او را از شعر شاعران گروه تلفیق جدا می‏کند، علاوه بر لطف خدادادی سخن این است که حافظ، شاعری سیاسی و مبارز هم هست و با زبان ایهام و طنز به مسائل حاد اجتماعی دوره خود پرداخته است و با نوع شاهان متظاهر و زاهدان ریایی و صوفیان دروغین به مبارزه ای جانانه مشغول بوده و از این رو شعر او پراز اشاره‏ های تاریخی به اوضاع و احوال عصر اوست که بسیاری از آن‌ها برما مجهول است. از سوی دیگر او در به کارگیری زبان ادبی یعنی استفاده کامل از بدیع و بیان و ایجاد روابط متعدد موسیقایی و معنایی بین کلمات گوی سبقت را از همگان ربوده است. در بدیع لفظی بیشتر به انواع جناس و سجع و در بدیع معنوی به انواع ایهام از قبیل ایهام تناسب، ایهام تضاد، ایهام ترجمه و تبادر و ایهام جناس و استخدام توجه دارد و در بیان عمده توجه او به استعاره تثبیه و سمبل است و از طرف دیگر شعر او از تلمیح به نکات و آموزه‏های عرفانی و قرآنی خالی نیست.ایهام در حافظ غوغایی است و بسامد آن از همه صنایع بیشتر است  به نحوی که برخی آن را مختصه اصلی سبک حافظ شمرده ‏اند. 

انواع مختلف ایهام در اشعار حافظ به گونه‏ ای است که این دیدگاه وجود دارد که حافظ برای اولین بار این صنعت را کشف کرده است. دیگر از مشخصات عمده شعر حافظ، #طنز است که آن را در همه زمینه‌ها از جمله در زمینه خیالی به کار برده است و در زمینه‌های فکری گاهی خیام را به یاد می‏آورد. اما به طور کلی دیوان حافظ خلاصه ‏ای از همه جریانات مهم و عهده ادبیات پیش از او است. او به شعر همه شاعران بزرگ مخصوصا به اشعار معاصران خود نیمی ‌از شاعران گروه تلفیق توجه داشت و بسیاری از غزلیات او اقتفای غزلیات آنان است.

وفات حافظ به سال 792 هجری اتفاق افتاد. روایت است هنگامی که قصد دفن حافظ را داشتند، عده‌ای از متعصبان با استناد به اشعار حافظ دربارهٔ می‌گساری با دفن وی به شیوهٔ مسلمانان مخالف بودند و در مقابل عدهٔ دیگر وی را فردی مسلمان و معتقد می‌دانستند. قرار شد که از دیوان حافظ فالی بگیرند که این بیت آمد:

قدم دریغ مدار از جنازهٔ حافظ  که گرچه غرق گناه است، می‌رود به بهشت

این شعر در بدخواهان شاعر تأثیر بسیاری می‌کند و همه را خاموش می‌کند.

 

انتهای پیام/

خبرنگار32906

http://www.rastakhiznews.ir/files/1396/04/14/012739.gif
https://sapp.ir/rastakhiznews

نظرات

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش های موردنیاز علامت گذاری شده اند *

موسسه اعتباری نور
دکتر علیخانی
سروش رستاخیز
برگزیده
پیشخوان روزنامه (97/04/26)
یادداشت
فراخوان
ساد 24
مدرسه فوتبال پرسپولیس البرز
miss vanila
سیاسی اقتصادی ورزشی اجتماعی
img

میز خدمت طرحی نمادین نیست / از خبره ترین کارشناسان در ارائه خدمت استفاده شود

محمد علی نجفی از میز خدمت برخی از دستگاه های اجرایی استان و روند خدمات دهی آنها به مراجعان، به صورت سرزده بازدید کرد.

img

دیدار اعضای شورای مرکزی سازمان عدالت و آزادی با فرماندار ویژه شهرستان کرج

رییس سازمان عدالت و آزادی به همراه جمعی از اعضای شورای مرکزی این سازمان، با فرماندار ویژه شهرستان کرج دیدار کردند.

img

بازدید سرزده استاندار البرز و فرماندار ویژه شهرستان کرج از بازارچه موقت گلشهر

فرماندار ویژه شهرستان کرج به همراه استاندار البرز به صورت سرزده از بازارچه پونه گلشهر که دچار حریق شده بود، بازدید کردند.

img

ترویج سیره نبوی در انتقال و حفظ ارزش های اسلامی به نسل های بعدی موثر است

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان البرز ضمن دیدار با حجت الاسلام تقوایی امام جمعه موقت نظرآباد در سخنرانی پیش از خطبه های نماز جمعه این شهرستان به تشریح برنامه های جشنواره رضوی پرداخت.

img

جزئیات نامه دوم شریعتمداری به روحانی/متخلفان را معرفی می‌کنیم

وزیر صنعت، معدن و تجارت با ارسال نامه‌ای به رئیس‌جمهور، ضمن قدردانی از مواضع قاطعانه وی در برخورد با تخلف واردات خودرو، اعلام کرد: متخلفان را به دستگاه قضایی معرفی می‌کنیم.

img

موسسه رازی پشتوانه‌ای مطمئن برای کشور است

رئیس سازمان غذا و دارو وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به توانمندی ‎ ها، دانش بومی و ظرفیت‌های ارزشمند تولید در موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، از این مجموعه به عنوان پشتوانه‌ای مطمئن برای کشور در شرایط مختلف یاد کرد.

img

بانک مرکزی مخالف افزایش سقف اختیار پرداخت تسهیلات است

معاون وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی با بیان اینکه بانک مرکزی مخالف افزایش سقف اختیار پرداخت تسهیلات در بانک‌های استان از دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان به ۶ میلیارد تومان است، گفت: طرح‌ها نباید در بانک و دستگاه‌های اجرایی متوقف شود.

img

اختصاص یک میلیارد تومان به توسعه فرهنگ کارآفرینی در کرج

معاون اجتماعی سازمان فرهنگی شهرداری کرج از اختصاص یک میلیارد تومان برای ستاد توسعه فرهنگ کارآفرینی در کرج خبر داد.

img

ووشوکار البرزی قهرمان جهان شد

رئیس هیئت ووشو استان البرز گفت: ووشوکار البرزی تیم ملی جوانان ایران موفق شد به مدال باارزش طلا در رقابت‌های جهانی دست پیدا کند.

img

دعوت رسمی فیفا از مهدی تاج

جیانی اینفانتینو از رییس فدراسیون فوتبال ایران و عضو کمیته مسابقات فیفا، دعوت کرد برای حضور در دیدار فینال جام جهانی ۲۰۱۸ در روسیه حاضر شود.

img

سیدجلال حسینی پیشنهاد جنجالی کی روش را رد کرد

​کاپیتان پرسپولیس که در اتفاقی عجیب در لیست نهایی تیم ملی برای حضور در جام جهانی قرار نگرفته بود، به پیشنهاد کادرفنی پاسخ منفی داد.

img

پرتغال به اروگوئه باخت و حذف شد/ رونالدو به مسی پیوست!

تیم ملی فوتبال اروگوئه با غلبه بر پرتغال ضمن حذف رونالدو و یارانش از جام جهانی روسیه، در مرحله یک چهارم نهایی به مصاف فرانسه می رود.

img

ورود پیکر ۶۰ شهید دفاع مقدس به تهران

رئیس ستاد معراج شهدای مرکز گفت: پیکر مطهر ۶۰ شهید تازه تفحص شده که اخیرا از مرز خسروی وارد کشور شده‌اند، صبح فردا سه شنبه ۲۶ تیرماه ۹۷ وارد معراج شهدای تهران خواهند شد.

img

انتخاب شهردار کرج به جلسه آینده موکول شد

هفتاد و دومین جلسه شورای شهر در حالی برگزار شد که آخرین بند از دستور جلسه به انتخاب شهردار کرج و اعلام پاسخ استعلام وزارت کشور مربوط بود که به علت کمبود وقت و نیاز اعضا برای شور و مشورت بیشتر به جلسه بعد موکول شد.

img

آغاز همکاری ۵ هزار حامی البرزی با کمیته امداد

بیش از سی هزار حامی البرزی حمایت معنوی و مالی از ایتام و فرزندان محسنین تحت حمایت کمیته امداد را بر عهده دارند که پنج هزار نفر از آنان طی یک ماه گذشته همکاری خود را با این نهاد آغاز کرده‌اند.

img

کاهش هزینه های جاری محورِ اقدامات شهرداری

محمدرضا احمدی نژاد با اشاره شرایط اقتصادی موجودبرصرفه جویی در هزینه های عمرانی، تاکید کرد.