کدخبر: 3199 ۱۳:۱۳ :: ۱۳۹۶/۰۷/۲۰ سرویس: فرهنگی
همزمان با سالروز لسان الغیب/

حافظ، شاعری با آثار عارفانه و عاشقانه

image

20مهرماه سالروز تولد مردی است که که در غزل هایش سطوح عاشقانه و عارفانه دیده می شود.

به گزارش رستاخیزخبر، خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدین حافظ_شیرازی (زاده ح. ۷۲۷ قمری – درگذشته ۷۹۲ قمری)، معروف به لسان‌الغیب، ترجمان الاسرار ، لسان‌العرفا و ناظم‌الاولیا شاعر بزرگ سده_ٔهشتم ایران (برابر قرن چهاردهم میلادی) و یکی از سخنوران نامی جهان است. گرایش حافظ به شیوهٔ سخن‌پردازی خواجوی کرمانی و شباهت شیوهٔ سخنش با او مشهور است. او از مهم‌ترین تأثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود. در قرون هجدهم و نوزدهم اشعار او به زبان‌های اروپایی ترجمه شد و نام او به گونه‌ای به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت. هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگ‌داشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود. مطابق تقویم رسمی ایران این روز "روز بزرگ‌داشت حافظ "نامیده شده است.

شاعری پیشه اصلی او نبوده و امرار معاش او از طریق شغلی دیگر (احتمالاً دیوانی) تأمین می‌شده‌است. در این خصوص نیز اشارات متعددی در دیوان او وجود دارد که بیان کننده اتکای او به شغلی جدای از شاعری است، از جمله در تعدادی از این اشارات به درخواست وظیفه (حقوق و مستمری) اشاره دارد.

اثر

دیوان حافظ که مشتمل بر حدود ۵۰۰ غزل، پنج قصیده  و مثنوی كوتاهی معروف به “آهوی وحشی” و “ساقی‌نامه” و قطعه‌ها و رباعی‌هااست. تاکنون بیش از چهارصد بار به اشکال و شیوه‌های گوناگون، به زبان فارسی و دیگر زبان‌های جهان به چاپ رسیده‌است.

  سبک

غزل حافظ، هم دارای سطوح عاشقانه چون غزل سعدی است، هم دارای سطوح عارفانه چون غزل عطار و مولانا و عراقی و هم از سوی دیگر وظیفه اصلی قصیده را که مدح است بر دوش دارد. از این رو شعر حافظ نماینده هر سه جریان عمده شعری قبل از اوست و قهرمان شعر او، هم معبود و هم معشوق و هم ممدوح است. 

شعر حافظ در محور عمودی، بیشتر دنیوی و عاشقانه یا مدحی است و مضامین مختلف از جمله عرفان در محورهای لفظی است و کسانی که شعر او را عرفانی می‌دانند به محور افقی توجه دارند، یعنی ابیات او را مستقل می‏پندارند. در این که بین ابیات حافظ ارتباط هنری ظریفی است هیچ شک نیست. اما باید توجه داشت که ارتباط طولی با وحدت موضوع فرق می‏کند و ارتباط ابیات او با هم گاهی از طریق تداعی واژه ‏ها و معناها است. آن چه شعر او را از شعر شاعران گروه تلفیق جدا می‏کند، علاوه بر لطف خدادادی سخن این است که حافظ، شاعری سیاسی و مبارز هم هست و با زبان ایهام و طنز به مسائل حاد اجتماعی دوره خود پرداخته است و با نوع شاهان متظاهر و زاهدان ریایی و صوفیان دروغین به مبارزه ای جانانه مشغول بوده و از این رو شعر او پراز اشاره‏ های تاریخی به اوضاع و احوال عصر اوست که بسیاری از آن‌ها برما مجهول است. از سوی دیگر او در به کارگیری زبان ادبی یعنی استفاده کامل از بدیع و بیان و ایجاد روابط متعدد موسیقایی و معنایی بین کلمات گوی سبقت را از همگان ربوده است. در بدیع لفظی بیشتر به انواع جناس و سجع و در بدیع معنوی به انواع ایهام از قبیل ایهام تناسب، ایهام تضاد، ایهام ترجمه و تبادر و ایهام جناس و استخدام توجه دارد و در بیان عمده توجه او به استعاره تثبیه و سمبل است و از طرف دیگر شعر او از تلمیح به نکات و آموزه‏های عرفانی و قرآنی خالی نیست.ایهام در حافظ غوغایی است و بسامد آن از همه صنایع بیشتر است  به نحوی که برخی آن را مختصه اصلی سبک حافظ شمرده ‏اند. 

انواع مختلف ایهام در اشعار حافظ به گونه‏ ای است که این دیدگاه وجود دارد که حافظ برای اولین بار این صنعت را کشف کرده است. دیگر از مشخصات عمده شعر حافظ، #طنز است که آن را در همه زمینه‌ها از جمله در زمینه خیالی به کار برده است و در زمینه‌های فکری گاهی خیام را به یاد می‏آورد. اما به طور کلی دیوان حافظ خلاصه ‏ای از همه جریانات مهم و عهده ادبیات پیش از او است. او به شعر همه شاعران بزرگ مخصوصا به اشعار معاصران خود نیمی ‌از شاعران گروه تلفیق توجه داشت و بسیاری از غزلیات او اقتفای غزلیات آنان است.

وفات حافظ به سال 792 هجری اتفاق افتاد. روایت است هنگامی که قصد دفن حافظ را داشتند، عده‌ای از متعصبان با استناد به اشعار حافظ دربارهٔ می‌گساری با دفن وی به شیوهٔ مسلمانان مخالف بودند و در مقابل عدهٔ دیگر وی را فردی مسلمان و معتقد می‌دانستند. قرار شد که از دیوان حافظ فالی بگیرند که این بیت آمد:

قدم دریغ مدار از جنازهٔ حافظ  که گرچه غرق گناه است، می‌رود به بهشت

این شعر در بدخواهان شاعر تأثیر بسیاری می‌کند و همه را خاموش می‌کند.

 

انتهای پیام/

خبرنگار32906

http://www.rastakhiznews.ir/files/1396/04/14/012739.gif

نظرات

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش های موردنیاز علامت گذاری شده اند *

بانک سپه
دیجی کالا
دکتر علیخانی
مهر
دكتر عليخاني
پیشخوان روزنامه (96/07/25)
یادداشت
خورشید نت
روزنامه دنیای هوادار
مدرسه فوتبال پرسپولیس البرز
سیاسی اقتصادی ورزشی اجتماعی
img

سه روایت از یک کناره گیری

تعیین ریاست جدید شورای هماهنگی جبهه اصلاحات با حساسیت‌هایی همراه شده است، از یک سو سید هادی خامنه‌ای قصد پذیرش این مسئولیت را ندارد اما برای آنکه این مسئله تعبیر به بروز اختلاف جدید در میان اصلاح‌طلبان نشود، رایزنی‌هایی با او در حال انجام است.

img

جایگاه البرز در کسب و کار، غیرقابل قبول است

نجفی با ابراز نارضایتی از فضای کسب‌وکار استان گفت: فضای کسب و کار استان البرز در جایگاه ۲۹ کشوری است که این جایگاه زیبنده این استان نیست.

img

ترکیب احتمالی پرسپولیس برابر الهلال

تیم فوتبال پرسپولیس با ترکیبی متفاوت در بازی برگشت به مصاف الهلال در نیمه نهایی لیگ قهرمانان آسیا می‌رود.

img

محدودیتی برای انتخاب وزیر زن نیست

سرپرست وزارت علوم گفت: اصلا نگاه شخصیت‌های آموزش عالی به انتخاب شدن برای قرار گرفتن در جایگاه وزارت این نیست که بخواهند شانسی برای خود قائل باشند یا بخواهند شانس خودشان را افزایش دهند.

img

رتبه رقابت پذیری اقتصاد ایران هفت پله بهبود یافت

معاونت اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی آخرین گزارش مجمع جهانی اقتصاد درباره شاخص رقابت‌پذیری در سال 18- 2017 میلادی را ترجمه و منتشر کرده است

img

نمایشگاه تلکام افتتاح شد

هجدهمین نمایشگاه بین‌المللی صنایع مخابرات و اطلاع رسانی (تلکام) امروز توسط وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات افتتاح شد.

img

حذف کامل قبوض کاغذی تلفن ثابت تا پایان سال

معاون شرکت مخابرات ایران از حذف قبوض کاغذی به طور کامل تا پایان سال جاری خبر داد.

img

جریمه 900 میلیونی برای قاچاقچی 4 تن گردو

مدیرکل تعزیرات حکومتی استان فارس از ضبط محموله 4 تن گردوی قاچاق و محکومیت 900 میلیون ریالی متهم پرونده خبر داد.

img

برانکو: اگر الهلال را ببریم، شک نکنید پرسپولیس قهرمان آسیا می‌شود

سرمربی تیم فوتبال پرسپولیس گفت: با توجه به نتیجه دیدار رفت، فردا روز جدیدی برای پرسپولیس است و باید مقابل الهلال پیروز شویم.

img

ملی‌پوشان ساحلی امشب راهی اندونزی می‌شوند

تیم‌های ملی الف و ب والیبال ساحلی ایران امشب (دوشنبه شب) برای حضور در تور آسیایی اندونزی راهی این کشور می‌شوند.

img

اکسین همچنان شکست ناپذیر در خانه/ تساوی اکسین البرز و مس رفسنجان

در چارچوب رقابت‌های هفته نهم لیگ دسته اول فوتبال کشور، دو تیم اکسین البرز و مس رفسنجان به نتیجه مساوی دست یافتند.

img

بابک زنجانی: پول دارم، ولی یک ریال هم نمی‌دهم!

پانزدهمین جلسه رسیدگی به اتهامات متهمان ردیف دوم و سوم پرونده موسوم به فساد نفتی به پایان رسید.

img

بلیت 2 میلیونی مسیر مشهد ـ نجف

رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی استان خراسان رضوی فروش بلیت 2 میلیونی در مسیر مشهد ـ نجف را غیرقانونی اعلام کرد.

img

86 درصد از پرمصرف ترین اقلام آرایشی، قاچاق هستند

معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی استان البرز گفت: 3 قلم پرمصرف لوازم آرایشی، رژ لب، مداد چشم و لاک ناخن بوده که در استان بین 84 الی 86 درصد آنها در بازار غیرمجاز و قاچاق هستند.

img

۶ دانشگاه ایرانی در بین ۸۰۰ موسسه برتر جهان قرار گرفتند

بر مبنای اعلام نظام رتبه‌بندی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، ۶ دانشگاه ایرانی در بین ۸۰۰ موسسه برتر دنیا طبق رتبه‌بندی عملکرد مقاله‌های علمی دانشگاه‌های جهان قرار گرفتند.

img

درباره انتشار املاک نجومی گفتم منتشر نکنید تا بررسی شود

شهردار تهران جزییات افشای اسناد املاک نجومی را تشریح کرد و گفت: بنده موافق انتشار گزارش در آن زمان نبودم و معتقد بودم باید پاسخ شهرداری بیاید و در صورتی که قانع کننده نبود بعد منتشر شود.