کدخبر: 3199 ۱۳:۱۳ :: ۱۳۹۶/۰۷/۲۰ سرویس: فرهنگی
همزمان با سالروز لسان الغیب/

حافظ، شاعری با آثار عارفانه و عاشقانه

image

20مهرماه سالروز تولد مردی است که که در غزل هایش سطوح عاشقانه و عارفانه دیده می شود.

به گزارش رستاخیزخبر، خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدین حافظ_شیرازی (زاده ح. ۷۲۷ قمری – درگذشته ۷۹۲ قمری)، معروف به لسان‌الغیب، ترجمان الاسرار ، لسان‌العرفا و ناظم‌الاولیا شاعر بزرگ سده_ٔهشتم ایران (برابر قرن چهاردهم میلادی) و یکی از سخنوران نامی جهان است. گرایش حافظ به شیوهٔ سخن‌پردازی خواجوی کرمانی و شباهت شیوهٔ سخنش با او مشهور است. او از مهم‌ترین تأثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود. در قرون هجدهم و نوزدهم اشعار او به زبان‌های اروپایی ترجمه شد و نام او به گونه‌ای به محافل ادبی جهان غرب نیز راه یافت. هرساله در تاریخ ۲۰ مهرماه مراسم بزرگ‌داشت حافظ در محل آرامگاه او در شیراز با حضور پژوهشگران ایرانی و خارجی برگزار می‌شود. مطابق تقویم رسمی ایران این روز "روز بزرگ‌داشت حافظ "نامیده شده است.

شاعری پیشه اصلی او نبوده و امرار معاش او از طریق شغلی دیگر (احتمالاً دیوانی) تأمین می‌شده‌است. در این خصوص نیز اشارات متعددی در دیوان او وجود دارد که بیان کننده اتکای او به شغلی جدای از شاعری است، از جمله در تعدادی از این اشارات به درخواست وظیفه (حقوق و مستمری) اشاره دارد.

اثر

دیوان حافظ که مشتمل بر حدود ۵۰۰ غزل، پنج قصیده  و مثنوی كوتاهی معروف به “آهوی وحشی” و “ساقی‌نامه” و قطعه‌ها و رباعی‌هااست. تاکنون بیش از چهارصد بار به اشکال و شیوه‌های گوناگون، به زبان فارسی و دیگر زبان‌های جهان به چاپ رسیده‌است.

  سبک

غزل حافظ، هم دارای سطوح عاشقانه چون غزل سعدی است، هم دارای سطوح عارفانه چون غزل عطار و مولانا و عراقی و هم از سوی دیگر وظیفه اصلی قصیده را که مدح است بر دوش دارد. از این رو شعر حافظ نماینده هر سه جریان عمده شعری قبل از اوست و قهرمان شعر او، هم معبود و هم معشوق و هم ممدوح است. 

شعر حافظ در محور عمودی، بیشتر دنیوی و عاشقانه یا مدحی است و مضامین مختلف از جمله عرفان در محورهای لفظی است و کسانی که شعر او را عرفانی می‌دانند به محور افقی توجه دارند، یعنی ابیات او را مستقل می‏پندارند. در این که بین ابیات حافظ ارتباط هنری ظریفی است هیچ شک نیست. اما باید توجه داشت که ارتباط طولی با وحدت موضوع فرق می‏کند و ارتباط ابیات او با هم گاهی از طریق تداعی واژه ‏ها و معناها است. آن چه شعر او را از شعر شاعران گروه تلفیق جدا می‏کند، علاوه بر لطف خدادادی سخن این است که حافظ، شاعری سیاسی و مبارز هم هست و با زبان ایهام و طنز به مسائل حاد اجتماعی دوره خود پرداخته است و با نوع شاهان متظاهر و زاهدان ریایی و صوفیان دروغین به مبارزه ای جانانه مشغول بوده و از این رو شعر او پراز اشاره‏ های تاریخی به اوضاع و احوال عصر اوست که بسیاری از آن‌ها برما مجهول است. از سوی دیگر او در به کارگیری زبان ادبی یعنی استفاده کامل از بدیع و بیان و ایجاد روابط متعدد موسیقایی و معنایی بین کلمات گوی سبقت را از همگان ربوده است. در بدیع لفظی بیشتر به انواع جناس و سجع و در بدیع معنوی به انواع ایهام از قبیل ایهام تناسب، ایهام تضاد، ایهام ترجمه و تبادر و ایهام جناس و استخدام توجه دارد و در بیان عمده توجه او به استعاره تثبیه و سمبل است و از طرف دیگر شعر او از تلمیح به نکات و آموزه‏های عرفانی و قرآنی خالی نیست.ایهام در حافظ غوغایی است و بسامد آن از همه صنایع بیشتر است  به نحوی که برخی آن را مختصه اصلی سبک حافظ شمرده ‏اند. 

انواع مختلف ایهام در اشعار حافظ به گونه‏ ای است که این دیدگاه وجود دارد که حافظ برای اولین بار این صنعت را کشف کرده است. دیگر از مشخصات عمده شعر حافظ، #طنز است که آن را در همه زمینه‌ها از جمله در زمینه خیالی به کار برده است و در زمینه‌های فکری گاهی خیام را به یاد می‏آورد. اما به طور کلی دیوان حافظ خلاصه ‏ای از همه جریانات مهم و عهده ادبیات پیش از او است. او به شعر همه شاعران بزرگ مخصوصا به اشعار معاصران خود نیمی ‌از شاعران گروه تلفیق توجه داشت و بسیاری از غزلیات او اقتفای غزلیات آنان است.

وفات حافظ به سال 792 هجری اتفاق افتاد. روایت است هنگامی که قصد دفن حافظ را داشتند، عده‌ای از متعصبان با استناد به اشعار حافظ دربارهٔ می‌گساری با دفن وی به شیوهٔ مسلمانان مخالف بودند و در مقابل عدهٔ دیگر وی را فردی مسلمان و معتقد می‌دانستند. قرار شد که از دیوان حافظ فالی بگیرند که این بیت آمد:

قدم دریغ مدار از جنازهٔ حافظ  که گرچه غرق گناه است، می‌رود به بهشت

این شعر در بدخواهان شاعر تأثیر بسیاری می‌کند و همه را خاموش می‌کند.

 

انتهای پیام/

خبرنگار32906

http://www.rastakhiznews.ir/files/1396/04/14/012739.gif

نظرات

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش های موردنیاز علامت گذاری شده اند *

موسسه اعتباری نور
دکتر علیخانی
برگزیده
پیشخوان روزنامه (96/09/27)
یادداشت
خورشید نت
روزنامه دنیای هوادار
مدرسه فوتبال پرسپولیس البرز
سیاسی اقتصادی ورزشی اجتماعی
img

لطفی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس: هر نماینده ماهانه 13 میلیون دریافت می‌‌کند نه 32 میلیون

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در اظهاراتی ضمن تاکید بر لزوم شفاف‌سازی بودجه مجلس از سوی هیأت رئیسه مجلس، اعداد و ارقام اعلام شده مبنی بر دریافتی ماهانه نمایندگان مردم در خانه ملت را تکذیب کرد.

img

کوله‌بری ممنوع می‌شود

وزیر کشور گفت: مطابق مصوبه دولت کوله‌بری ممنوع می‌شود و هیچ فردی حق ندارد کوله‌بری انجام دهد و مرزها بسته می‌شود. در ازای آن افرادی که حداقل سه سال سابقه حضور در روستا را دارند، کارت پیله‌وری دریافت می‌کنند و با ایجاد 15 بازارچه مرزی می‌توانند کالا را در آنجا عرضه کنند. کوله‌بری با کرامات انسان و حقوق شهروندان ایرانی منافات دارد.

img

احمدی‌نژاد ضرب‌الاجل 48 ساعته داد

محمود احمدی‌نژاد در یک پیام ویدیویی به رئیس قوه قضائیه 48 ساعت مهلت داد تا اسناد مربوط به محکومیت خود و همکارانش در دادگاه‌ها به‌عنوان فتنه‌گر، منحرف یا حمایت از بابک زنجانی منتشر کند.

img

فائزه هاشمی: شورای عالی امنیت ملی اعلام کرد در بدن پدر ۱۰ برابر حد مجاز رادیو اکتیو بوده است

اعتمادآنلاین نوشت: فائزه هاشمی گفت: جلسه ای با حضور همه اعضای خانواده و برخی از اعضای شورای عالی امنیت برگزار شد که در این جلسه به ما اعلام کردند بررسی نشان می دهد که در بدن پدر ۱۰ برابر حد مجاز رادیواکتیو بوده است.

img

رشد 2.7 درصدی درآمدهای مالیاتی کشور

آمار عملکرد بودجه در ۷ ماهه نخست سال نشان میدهد درآمدهای مالیاتی با ۵۲ هزار میلیارد تومان حدود ۲.۷ درصد رشد کرده است.

img

صدور آنی قبض گاز برای مشترکان

مدیر گازرسانی شرکت ملی گاز می‌گوید طرح صدور آنی قبض گاز اکنون در اردبیل و خراسان اجرایی می‌شود و سایر استان‌ها نیز پس از اتمام پیمان‌های فعلی، نسبت به اجرایی شدن این طرح در استان خود اقدام می‌کنند.

img

گوگل و آمازون ؛ دو رقیب جدی بانکها در سال ۲۰۱۸

مدیر عامل اسبربانک روسیه گفت: ورود نامحسوس دو غول فناوری جهان، گوگل و آمازون به عرصه خدمات مالی، بزودی آنها را به رقیب جدی بانک ها تبدیل خواهد کرد.

img

ورود 9 هواپیمای جدید تا پایان سال

رئیس سازمان هواپیمایی کشوری از ورود 9 هواپیمای جدید تا پایان سال خبر داد و گفت: شرکت‌های ایرباس ، بوئینگ و ATR تامین مالی تعدادی از هواپیماهای جدید را پذیرفتند.

img

محمدعلی صبور رئیس فدراسیون سه‌گانه باقی ماند

رئیس فدراسیون سه‌گانه با رای مجمع در سمت خود ابقا شد.

img

گرشاسبی: اختلاف در هیات مدیره باشگاه را به نابودی می‌کشاند

سرپرست پرسپولیس در مورد شرایط اخیر باشگاه صحبت کرد.

img

لغو دیدار استقلال ــ ایران‌جوان بوشهر به‌دلیل آلودگی هوا

بنا بر مصوبه کارگروه هماهنگی شرایط ویژه آلودگی هوای استان تهران دیدار استقلال ــ ایران‌جوان بوشهر که قرار بود فردا دوشنبه در تهران برگزار شود به‌دلیل آلودگی هوا لغو شد.

img

جهانبخش نفر دوم بهترین‌های هلند

وینگر موفق آلکمار با عملکرد فوق‌العاده‌اش تمجید رسانه‌های هلندی را به خود اختصاص داده است.

img

پدر دانش آموز لرستانی تنبیه بدنی فرزندش را تکذیب کرد

پدر دانش‌آموز لرستانی که ادعا کرده بود در مدرسه تنبیه بدنی شده است، تایید کرد که ضرب‌دیدگی ایجادشده در بدن فرزندش ناشی از برخورد با صندلی کلاس بوده است نه ضرب و جرح توسط معلم یا مدیر مدرسه.

img

همایش اربعین امسال با مدیریت جهادی برگزار شد

فرمانده سپاه استان البرز گفت: همایش اربعین امسال بسیار باشکوه و با مدیریت جهادی برگزار شد.

img

کسب رتبه اول کاهش تلفات جاده ای توسط البرز/ شناسایی 60 نقطه حادثه‌خیز در استان

مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان البرز از کسب رتبه اول کاهش تلفات جاده ای توسط البرز خبر داد و گفت: 60 نقطه حادثه‌خیز در سطح استان البرز شناسایی شده است.

img

عدم بهره‌برداری از باغات ساوه قیمت انار را افزایش داد

رئیس اتحادیه میوه و تره بار گفت: دو سال گذشته باغات ساوه که تولید ۳۰ درصد انار کشور را برعهده دارد بر اثر سرما از بین رفته و هنوز به بهره برداری نرسیده است که این امر قیمت این محصول را افزایش داده است.