کدخبر: 14157 ۱۴:۱۶ :: ۱۳۹۸/۰۷/۲۴ سرویس: اجتماعی

کیفیت فضای شهری؛ تضمینی برای استمرارِ حضور شهروندان

image

پروفسور جان لنگ، یکی از برجسته ترین طراحان شهری جهان، در کتاب معروف خود، آفرینش نظریه معماری، مبحثی را ‏تحت عنوان «ادراک کیفیت محیط از نظر هزینه ها و پاداش ها»  بیان می کند.  به عقیده او، کیفیت ساخت محیط و فضای ‏شهری، تضمینی برای حضور و هم چنین استمرار بودن در فضا خواهد بود.‏

 

‏بحث کیفیت محیط، بسیار پیچیده است. محیط بی کیفیت و بدکیفیت، تفاوت زیادی در مفهوم دارند.  اگر به پیرامون خود ‏بنگریم بسیاری از این محیط های بی کیفیت را خواهیم دید. به گمان من محیط بی کیفیت محیطی است که به صورت حرفه ای ‏و با در نظر گرفتن پارامترهای انسانی طراحی نشده باشد. چنین محیط هایی به صورت خنثی عمل می کنند. فرد با حضور در آن ‏ها احساس خاصی را تجربه نخواهد کرد. آنقدر حضور در این فضا بی اهمیت است که محیط، تنها به محلی برای گذر تبدیل می ‏شود. مثالی که برای محیط بی کیفیت یادم می آید، فضای دانشکده ی فنی دانشگاهِ محلِ  تحصیلم است. یک سال برای راهروی ‏منتهی به کلاس های درس، طرحی دادند. صندلی ها و میزهایی قرار دادند و کتابچه هایی روی هر میز. مثل یک نمایشگاه ‏کوچک. قسمت های جدا کننده را هم برداشتند که این نمایشگاه های کوچک با هم مرتبط باشند. نتیجه؟ یک محیط خنثی! ‏کوچکترین تغییری در رفتار فضایی دانشجویان رخ نداد. هم چنان در حال صحبت و خنده از راهرو عبور می کردند بی آن که ‏کتاب های روی میزها و صندلی ها توجهشان را جلب کرده باشد. محیط کاملا بی کیفیت بود. نه مزیتی داشت و نه ضرری. ‏

اما محیط های بدکیفیت، تاثیرات بدی بر استفاده کنندگان می گذارند. نکته این است که در طراحی این فضاها، بُعد روانی ‏استفاده کنندگان در نظر گرفته شده است اما متاسفانه با دیدی کاملا اشتباه. فرد با حضور در چنین فضایی، استرس و فشار ‏عصبی بسیاری را متحمل می شود. برخی مجبور به بودن در چنین فضاهایی هستند و برخی که اجباری برای حضور ندارند به ‏سرعت آن را ترک خواهند کرد. برعکسِ محیط های خنثی که بودن و نبودن در آن، برای فرد تفاوتِ چندانی نخواهد داشت، افراد ‏تجربه ی حضور در چنین فضاهایی را اغلب با لغتِ ناخوشایند و اضطراب آور، بیان می کنند. ‏

‏ مترو می تواند مثالی برای این محیط های بدکیفیت در کشورمان باشد. افرادی شاغل یا محصل که مجبور به استفاده از قطار ‏شهری برای رفت و آمد به محل مورد نظر خود هستند، به ناچار ساعاتی از شبانه روز را در این محیط می گذرانند. از بخشِ عجله ‏برای رسیدن به محل کار در زمان معین که بگذریم، بسیاری از افراد بدون در نظر گرفتن محدودیت زمانی، هم چنان سراسیمه و ‏با سرعت از محیط خارج می شوند. مترو مصداق بارزی برای یک فضای شهری نیست، اما فضایی ست در دل شهر با خیلِ عظیمی ‏از استفاده کنندگان. هرگاه فضایی، مراجعه کننده ی بالا داشته باشد، نیازمند طراحی مناسب و خوب است. انگار ما همیشه این ‏مفاهیم پایه و اساسی را از قلم می اندازیم؛ هرفضایی ولو بسیار کوچک، اگر به اجبار و یا به تبعِ استقبال مردم، جمعیت بالایی را ‏در طول شبانه روز پذیرا باشد، باید طراحی مطلوب با در نظر گرفتن ابعاد کالبدی و انسانی داشته باشد.‏

بازگردیم به مبحث گفته شده توسط جان لنگ؛ هزینه ها و پاداش ها. محیط هایی با کیفیت بالا و طراحی همه جانبه و مناسب، ‏به استفاده کننده، پاداش خواهند داد. این پاداش، همان لذت و حس خوشایندی ست که انسان را به استفاده ی دوباره از ‏فضا ترغیب خواهد کرد. به خودمان که می آییم، باز نشسته ایم در نیمکت پارک در حال بستنی خوردن، با ذهنی آرام و به دور ‏از هیاهوی روزمره. این پاداشی است که محیط برایمان به ارمغان می آورد. در طرف مقابل، محیط های بدکیفیت و بی کیفیت ‏قرار دارند. محیط هایی که نه تنها پاداشی برایمان در پی نخواهند داشت بلکه هزینه ای (در اکثر موارد روحی و روانی) توسط فرد ‏به محیط باید داده شود!‏

باید در نظر داشته باشیم که بُعدِ هزینه را می توان از دیدگاه های مختلفی بررسی کرد؛ هزینه ی مادی که برای حضور در برخی ‏فضاها باید پرداخت شود، هزینه ی زمانی افراد، هزینه ی روحی و روانی برای استمرار حضور در فضا و دیدگاه های دیگر. در کل ‏اما به نظر من هرگاه برآیند پاداشی که محیط به واسطه ی حضور فرد، به او می دهد از برآیندِ تمامی هزینه هایی که فرد ‏برای استفاده از فضا در اختیار محیط قرار داده، بیش تر باشد، محیط کیفیت مطلوب تری خواهد داشت و آن گاه می ‏توانیم از طراحی چنین فضایی خرسند باشیم، چرا که روز به روز استفاده کنندگان تعلق خاطر بیش تری به آن پیدا خواهند کرد و ‏آیا این نهایتِ خواسته ی یک طراحِ شهری نیست؟!‏

 



نظرات

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش های موردنیاز علامت گذاری شده اند *

برگزیده
پیشخوان روزنامه (00/01/30)
یادداشت
miss vanila
سیاسی اقتصادی ورزشی اجتماعی
img

برادران جهانگیری خواستار رسیدگی توهین نماینده مجلس به خود شدند

یک عضو هیات رئیسه مجلس جوابیه برادران معاون اول رئیس جمهور را نسبت به نطق اردشیر مطهری در مجلس را قرائت کرد.

img

سردار حجازی درگذشت

روابط عمومی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه‌ای «از عروج سردار سرتیپ پاسدار سید محمد حسین زاده حجازی جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه پس از سال‌ها مجاهدت و تلاش خستگی ناپذیر در عرصه‌های مختلف پاسداری از انقلاب و نظام اسلامی» بر اثر عارضه قلبی خبر داد.

img

روحانی: میزان اهتمام این دولت به بخش سلامت بی‌نظیر بوده است

رییس جمهوری با بیان اینکه میزان اهتمام این دولت به بخش سلامت در سال‌های پس از انقلاب بی‌نظیر بوده است، گفت: ساخت و تجهیز بیمارستان و مراکز بهداشتی و درمانی یک اولویت فوری و جدی است که در دولت تدبیر و امید شتاب بیشتری گرفت.

img

مراسم روز ارتش در اصفهان

مراسم روز ارتش در اصفهان برگزار شد.

img

همتی: از دوران بسیار سخت و فشار حداکثری عبور کردیم

عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی در کلاب هاوس گفت: فشاری که در کشور در این ۳۲ ماه به کشور وارد شد می توانست مشکلات جدی تری را ایجاد کند اما با پشتیبانی مقام معظم رهبری دولت و همت مردم از دوران بسیار سخت و فشار حداکثری عبور کردیم.

img

۱۵۰۰ تن مرغ برای توزیع در شهر تهران تامین شده است

سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس از تامین ۱۵۰۰ تن مرغ برای توزیع در شهر تهران خبر داد و گفت: با توجه به افزایش ۲۵ درصد جوجه‌ریزی در واحدهای مرغداری سراسر کشور، پیش‌بینی می‌شود قیمت مرغ در هفته‌های آتی به آرامش نسبی برسد.

img

پرداخت ۳۴۰ میلیون تومان وام به فرهنگیان در سال جدید

گودرز کریمی‌فر مدیرکل رفاه و پشتیبانی آموزش و پرورش از پرداخت سه وام به فرهنگیان درسال جدید که در مجموع ۳۴۰ میلیون تومان خواهد بود، خبر داد.

img

اولویت‌های بانک مرکزی در راستای تحقق شعار سال ۱۴۰۰

رئیس‌کل بانک مرکزی در یادداشتی اینستاگرامی، اولویت‌های بانک مرکزی را در راستای تحقق شعار سال ۱۴۰۰ و اجرای عملی بیانات رهبر انقلاب اسلامی تشرح کرد.

img

دانش افزائی پرسنل باشگاه ذوب آهن در حین خدمت

آغاز کلاس های تخصصی و مهارتی پرسنل باشگاه فرهنگی ورزشی ذوب آهن اصفهان از امروز یکشنبه ۲۹ فروردین آغاز شد.

img

رئیس انجمن اسکواش هیئت کارگری استان اصفهان در سمت خودابقا شد

دکتر الهه مولادوست، سکاندار اسکواش کارگری استان اصفهان در سمت خود ابقاء شد.

img

رئیس کمیته موی تای انجمن های ورزشی هیئت کارگری اصفهان منصوب شد

قاسم ستاری رئیس هیاُت ورزش کارگری استان اصفهان به پیشنهاد رئیس انجمن ورزش های کارگری، طی حکمی امیر شریفات را به سمت رئیس کمیته موی تای انجمن های ورزشی هیاُت کارگری منصوب کرد.

img

علیرضامباشری در سپاهان ماندنی شد

علیرضا مباشری دریافت قدرتی اصفهانی به مدت دو فصل دیگر قراردادش را با تیم والیبال فولاد مبارکه سپاهان تمدید کرد.

img

هلال احمر واکسن کرونا را از کشورهای شرقی وارد می کند

سخنگوی جمعیت هلال‌احمر اعلام کرد: این جمعیت وابسته به نهضت بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر تلاش‌های خود را برای واردات واکسن کرونا از کشورهای شرقی ادامه می‌دهد.

img

پیام تسلیت پایگاه خبری رستاخیز خبر به آقای معدنکن

مدیرمسئول و تحریریه پایگاه خبری رستاخیز خبر، پیام تسلیتی منتشر کردند.

img

وزیر بهداشت: یک میلیون و ۳۰۰ هزار دوز واکسن کرونا تا هفته آینده تزریق می‌شود

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با بیان اینکه تاکنون ۵۰۰ هزار دوز واکسن کرونا در کشور تزریق شده است، گفت: تا پایان هفته آینده این رقم به یک میلیون و ۳۰۰ هزار دوز خواهد رسید.

img

در لايو اينستاگرام نوانديش برگزار می شود: آخرين وضعيت لايحه همسان سازى دائمى حقوق بازنشستگان و فرهنگيان و تصميمات كارگروه مشترك با سازمان برنامه و بودجه

آخرين وضعيت لايحه همسان سازى دائمى حقوق بازنشستگان و فرهنگيان و تصميمات كارگروه مشترك با سازمان برنامه و بودجه در در لايو اينستاگرام نوانديش بررسی می شود.